دست گيرد شما را در راهى روشن و مستقيم خواهد راند » « 1 » احمد عباس صالح مىگويد : « على عليه السّلام از همه مسلمانان مىخواست كه بر سنت پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله گام بردارند تا اسلام در چهره حقيقى آن نمايان شود . » « 2 » ( فليس لكما و اللّه عندي و لا لغيركما في هذا عتبى ) اين بند به موضوع عدالت و مساوات اشاره دارد . امام عليه السّلام مىگويد كه او از دين خود آگاهى كامل دارد و با روشنى در آن گام برداشته و بر آن پاى مىفشارد . او در هيچ صورتى حاضر نيست خشنودى مردم را به بهاى خشم خداوند به دست آورد . ( رحم اللّه رجلا رأى حقّا فأعان عليه أو رأى جورا فردّه و كان عونا بالحقّ على صاحبه ) هيچ خيرى در كسى نيست كه با فساد و ستم مبارزه نمىكند و حق و عدل را يارى نمىكند . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله مىگويد : « هركس كار زشتى را ببيند بايد از آن جلوگيرى كند و اگر نمىتواند ، دست‌كم بايد در قلب خود از آن ناخشنود گردد و اين كمترين درجه ايمان است . » « 3 » شايد پرسيده شود كه ابتدا بايد از راه زبان با كارهاى بد مخالفت كرد و سپس عملا به مقابله با آنها پرداخت ؛ پس چگونه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در همان آغاز از مقابله عملى سخن مىگويد ؟ در پاسخ گفته مىشود كه بين تغيير كار زشت و نهى از آن تفاوت است . نهى غالبا پيش از انجام كار صورت مىگيرد و از نوع پيشگيرى است ؛ اما تغيير پس از انجام كار مىباشد . حديث پيش گفته درباره تغيير كارهاى زشت و نه نهى از انجام آنها سخن مىگويد .

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابي الحديد : 12 / 259 ؛ انساب الاشراف : 5 / 18 . ( 2 ) . نك : اليمين و اليسار في الاسلام : 120 . ( 3 ) . صحيح ابن حبان : 1 / 540 ح 306 ؛ مسند ابي يعلي : 2 / 414 ح 1203 .